Sign In
Welcome to Yen Bai Portal
  • Đường dây nóng: 0983.953.090

Tin Hoạt động >> Văn hóa - Xã hội

Dân ca – Dân vũ của người Mông

07/05/2019 03:11:41 Xem cỡ chữ Google
CTTĐT - Dân ca, dân vũ là những bài hát, điệu múa được sáng tác gắn với cuộc sống lao động sản xuất hằng ngày và đời sống tín ngưỡng của đồng bào Mông.

Múa khèn Mông (Ảnh: Nguồn Internet)

1. Điệu múa sênh tiền

Một trong những điệu múa được người Mông yêu thích, lưu giữ đến ngày nay, là điệu múa gậy tiền, hay còn gọi là múa sênh tiền. Loại nhạc cụ được sử dụng trong điệu múa này là cây gậy trúc hoặc tre, dài 1-1,2m, được chia làm 4 khấu, 3 khấu được đục lỗ ở giữa để xâu đồng xu vào. Khấu còn lại nằm ở khúc thứ 2 không đục lỗ để người múa cầm.

Trong mỗi một khấu đục lỗ lại được chia làm 4 dãy đồng xu, mỗi dãy có từ 4-6 đồng xu hợp lại, khoảng cách giữa các dãy đồng xu từ 5-0 cm. Ở hai đầu chiếc gậy được buộc một túm chỉ màu trang trí. 2 chùm dây này là điểm nhấn để tạo sự mềm mại và uyển chuyển cho người múa.

 Khi múa, người chơi cầm cây tiền vừa múa, vừa di chuyển với các động tác khéo léo để cây gậy chạm nhẹ vào cơ thể như tay, chân, vai, bàn chân để cho các đồng xu tạo ra thứ âm thanh vui nhộn và kỳ bí.

 Múa sênh tiền thường có từ bốn đến tám nam, nữ kết hợp, hoặc là múa đôi. Các đôi trai gái biểu diễn các động tác lên xuống, xoay người nhịp nhàng trong sự cổ vũ nhiệt tình của bà con dân bản. Giữa những bãi đất trống hay tại một góc chợ phiên, điệu múa sênh tiền như gắn kết mọi người gần nhau hơn.

Với đôi tay khéo léo của chàng trai, cô gái Mông, những đồng tiền cổ xoay tít phát ra tiếng kêu với cường độ lớn, thể hiện niềm phấn khởi tưng bừng. Vào những dịp ngày lễ, ngày hội văn hóa dân tộc, đặc biệt như lễ hội Gầu Tào, mời bạn hãy lên các bản làng của đồng bào Mông để cùng  thưởng thức điệu múa sênh tiền vui nhộn.

2. Múa khèn

Cây khèn là nhạc cụ độc đáo, có thể thổi hơi ra, có thể hít hơi vào. Khèn vừa là đạo cụ múa có cấu tạo phù hợp với dáng khum người và các thế quay, nhảy. Tiếng khèn có thể một lúc phát ra đa âm, nhiều lúc vang xa trầm hùng như tiếng của gió ngàn, của suối reo, chim kêu, vượn hót, tiết tấu theo nhịp 4/4 hoặc 2/4 thích hợp với các động tác múa khèn. Khi các chàng trai Mông múa khèn trông như một vũ đạo rất đẹp mắt với những bước nhún, bước đảo, bước quay hoặc vừa ôm khèn vừa lăn mình trên đất… Động tác múa khèn rất phong phú và đa dạng với những tổ hợp múa như: nhảy đưa chân, nhảy lướt, quay đổi chỗ, nhảy ngang đạp chân, bước trườn, bước lượn, ngoáy chân, đánh chân tại chỗ, quay di động, quay nhích gót, đá gót chân, chọi gà v.v… Trong đó, mô típ chủ đạo là quay hất gót tại chỗ và quay hất gót di động trên vòng quay lớn rồi thu hẹp dần theo hình xoáy ốc. Khèn Mông chỉ có đàn ông Mông thổi trong dịp lễ hội Gầu Tào, làm ma, hay thổi cho người chết. Thổi khèn đi kèm với múa của các em gái Mông, chân đá chân lướt đều và những vòng lộn cùng khèn hòa với men rượu, thắng cố, mèn mén, giữa núi rừng bao la. Múa khèn với các vũ điệu đẹp, tài hoa, dũng mãnh và trữ tình thể hiện sức sống mãnh liệt trên đại ngàn gió và nắng của núi rừng Tây Bắc. 

Hiện nay, với sự phát triển và hội nhập giữa các nền văn hóa, các loại hình nhạc cụ dân tộc của đồng bào không chỉ đơn thuần đóng vai trò là một vật dụng riêng trong các gia đình mà còn trở thành một sản phẩm du lịch rất được ưa chuộng. Khèn Mông được bán ở chợ vùng cao, các gian giới thiệu và trưng bày sản phẩm. Một số gia đình của người Mông ở Trạm Tấu, Mù Cang Chải làm khèn bán để tăng thu nhập. Từ những yếu tố đó cũng là cơ sở để nhiều loại hình nhạc cụ độc đáo của dân tộc trở thành phương tiện giao lưu văn hóa, như sáo mũi của dân tộc Xa Phó, khèn Mông, khèn bè, pí pặp, pí ló, pí thiu (dân tộc Thái), đã làm cầu nối giữa các dân tộc trong các cuộc thi và hội diễn nghệ thuật quần chúng các cấp, đồng thời làm đẹp thêm cho một nền văn hóa cộng đồng đậm đà bản sắc dân tộc Việt Nam. 

Nguồn: Tổng hợp

15oC

Thấp nhất 13°C, cao nhất 17°C. Trời nhiều mây, . Áp suất không khí hPa.
Độ ẩm trung bình %. Tốc độ gió km/h